Green Melk
Green Melk@
Green Melk

بند ‌کشی در ساختمان و انواع آن

‏411 ‏1399/01/08

بندکشی

دامنه‌ کاری صنعت ساخت و ساز بسیار گسترده است. از مصالح ساختمانی گرفته تا ابزار آلات و تجهیزات؛ همه این‌ها از متد‌های ساخت‌ و ساز جدا هستند. در فرآیند ساختمان سازی مرحله تکمیلی یا پایانی یکی از اصلی‌ترین و ضروری‌ترین مرحله در ساختمان سازی است. علاوه بر بندکشی گچ‌کاری، سفیدکاری، کالرواش، صیقل کاری، لعاب کاری و غیره جز مراحل تکمیلی و پایانی ساختمان سازی محسوب می‌شوند. مرحله بندکشی هم در ساختمان نوساز بکار می‌رود و هم از این تکنیک برای بازسازی و نوسازی ساختمان‌های قدیمی‌تر استفاده می‌شود.

به گفته روبین بری مولف کتاب ساختمان سازی : در استفاده از عبارات درزبندی (jointing) و بندکشی (pointing) کم دقتی صورت گرفته است. فرآیند درزبندی (jointing) یک عملیات تکمیلی درزبندی ملات است که هنگامی صورت می‌گیرد که آجرکاری تمام و دیوار بالا آمده است. درحالی که مرحله بندکشی (pointing) روشی است که با استفاده از مواد و مصالح مورد نظر جهت زیبایی و جلوگیری از ورود هوا و رطوبت به پوشش‌های داخلی ساختمان بکار می‌رود.

در این مقاله به طور مفصل به معرفی فرآیند بندکشی در ساختمان و انواع آن می پردازیم. لطفا تا انتهای این مقاله با ما همراه باشید.

بند کشی چیست؟

 

بندکشی ساختمان

بند کشی عملی است که جز فرآیندهای تکمیلی ساختمان محسوب می‌شود و در آن فضاهای خالی بین آجر بنایی یا سنگ‌ها را برای محافظت از درزهای بین ملات از تاثیرات آب ‌و هوایی، جلوگیری از نفوذ رطوبت و افزایش زیبایی ساختمان با ملات سیمانی یا ملات آهکی پر می‌کنند. لازم به یادآوری است که بندهای ملات در دیوار تنها نقاط آسیب پذیر در ساختمان هستند. بنابراین باید به درستی این نقاط آسیب پذیر را در مقابل تاثیرات آب و هوایی، باران، اشعه خورشید و برف محافظت کرد. بند کشی ساختمان از لحاظ اقتصادی مناسب است و در نواحی که میزان ریزش باران کم است می‌توان آن را بکار برد.

 چه مواقعی باید بند کشی کرد ؟

  • جایی که ظاهر یک سطح با نقش ونگار و رنگ و ترکیبِ بندها (joints) در معرض دید قرار گرفته است.
  • جایی که زیبایی ذاتی مصالح مثل آجر، سنگ و بلوک روی دیوارها خودنمایی می‌کند.
  • جایی که از مصالح با کیفیت خوبی مثل بلوک‌های سنگی در ساختمان سازی مود استفاده قرار می‌گیرد ؛ که این بلوک‌های سنگی می‌تواند اثرات نامطلوب آب و هوایی را تحمل کند. بنابراین در چنین شرایطی بندکشی به عنوان یک جایگزین اقتصادی توصیه می‌شود.
  • جایی که کیفیت ساخت از کیفیت مطلوبی برخوردار است و بند‌ها ( joints) را می‌توان با مخلوط ملات استحکام بخشید.

از چه ملاتی برای بند کشی ساختمان باید استفاده کرد؟

معمولا می‌توان بندکشی را هم با ملات سیمانی و هم با ملات آهکی (lime mortar)  و گاهی اوقات هم با ملات کامپوزیتی ( composite mortar) به اجرا درآورد.

ملات آهکی:

ملات آهکی که از آن برای بندکشی ساختمان استفاده می‌کنند با مخلوط خمیر آهک و ماسه بدست می‌آید. هرکدام به اندازه 1 به 2 تهیه می‌شود. این ماده را می توان در ترکیب دوغاب ، ملات ، ساروج و غیره به کار برد. ملات آهکی برای چسباندن مصالح، پر کردن جاهای خالی و جبران اختلاف اندازه‌ها بکار می رود.

ملات سیمانی:

نسبت ترکیب ملات سیمانی برای عملیات بندکشی که از مخلوط سیمان و ماسه بدست می‌آید 1 به 3 است. این مواد باید روی یک سطح خشک و سفت با هم دیگر مخلوط شوند. آب باید بعدا به این ترکیب اضافه شود. ملات مورد نظر باید در فاصله زمانی سی دقیقه پس از افزودن آب آماده شود. بطور کلی این نوع ملات با یک کیسه سیمان قابل تهیه است.

قدم به قدم با مراحل اجرای بند کشی ساختمان

مراحل بندکشی دیوارهای آجری یا سنگی به شیوه زیر اجرا می‌شود:

  • در وهله اول باید زیر‌کار مناسب را برای اجرای بند کشی آماده کنید برای این منظور محل بندهای دیوار را با قلم بندکشی به عمق 15 الی 20 میلیمتر بتراشید.
  • بعد از تراشیدن محل بندها با قلم بندکشی خرده ریزهای ملات‌ و گرد‌ وخاک ها را با فرچه سیمی از لا به لای بندهای دیوار پاک کنید.
  • بندها و سطح دیوار را با آب تمیز بشویید و سپس صبر کنید تا خشک شود.
  • بعد از اینکه محل بندهای دیوار را با اقدامات اشاره شده آماده کردید با استفاده از یک ماله کوچک بندها را با ملات کافی پر کنید. ملات کنونی را باید به خوبی لابه لای بندها بمالید تا به بندهای ملات داخلی دیوار بچسبد. ملات اضافی که به دیگر جاهای دیوار مالیده شده است را پاک کنید.
  • عملیات بندکشی هم در حین کار هم بعد از اتمام کار قابل اجرا است. اگر این کار را درحین کار انجام دهید بندکشی شما از دوام و استحکام بیشتری برخوردار می‌شود. اما اگر این کار را بعد از اتمام کار انجام دهید ظاهر تمیزتر و بهتری برای شما به همراه دارد. لازم به یادآوری است که اگرچه هزینه بند کشی زیاد نیست ولی ماندگاری آن دائمی نیست و شما باید هر از چندگاهی دوباره بندکشی کنید.
  • اگر در بندکشی خود از ملات آهکی استفاده کردید، برای استحکام حداقل سه روز به دیوار آب بدهید و آن را خیس کنید ولی اگر از ملات سیمانی برای بندکشی استفاده کردید حداقل ده روز دیوار را خیس نگه دارید.

 

اقدامات احتیاطی در اجرای بند کشی ساختمان

  • اگر یک بنای قدیمی را بندکشی می‌کنید حتما قبل از اجرای بندکشی محل بندهای دیوار را با آب خیس و مرطوب کنید چرا که ملات تازه به سطح خشک نمی‌چسبد.
  • باتوجه به نوع کار بند کشی که انجام می‌دهید در انتخاب نوع ملات دقت کنید.
  • در آب و هوای خیلی سرد و یخبندان به هیچ وجه نباید بندکشی کنید؛ بهترین دما جهت اجرای بندکشی بین 5 تا 35 درجه سانتیگراد است. اگر در دمای هوای پایین و خیلی سرد بندکشی کنید ملاتی که در بین بندها بکار می برید ممکن است بخاطر سردی بیش از حد هوا از هم بپاشد.
  • هنگام بندکشی باید ملات را روی قلم بندکشی قرار داد و سپس آن را بین شیار دو آجر فرو برد.

انواع بندکشی

بندهای کار بندکشی در اشکال مختلفی تکمیل می‌شوند. انتخاب نوع بندکشی به نوع ساخت و ماهیت سازه ساختمان بستگی دارد. این اجرای فرآیند بندکشی انواع مختلفی دارد که در ادامه این مقاله آنها را شرح می‌دهیم.

بندکشی صاف (flat or flush pointing)

بندکشی صاف

 

در این نوع بندکشی، بندهای فرو رفته دیوار را با استفاده از ملات پر می‌کند سپس با ماله سطح مورد نظر را از ملات‌های اضافی صاف کنید.

بندکشی صاف یکی از ساده ترین انواع بندکشی ساختمان است که به طور قابل توجهی در مرحله تکمیلی کار بنایی استفاده می‌شود. این نوع بندکشی گرچه ظاهر آنچنانی ندارد ولی از استحکام زیادی برخوردار است و روی آن گرد و خاک و آلودگی جمع نمی‌شود.

بندکشی شیبدار (cut or weathered or struck pointing)

 

این نوع بندکشی به جای اینکه ظاهری عمودی داشته باشد باید به سمت بیرون شیب داشته باشد. برای این منظور اول باید بندهای فرورفته پر شوند و سپس بندهای افقی فوقانی( درحالی ملات هنوز تر است) با استفاده از قلم بندکشی به اندازه تقریبا 3 الی 6 میلیمتر به داخل فشرده شوند.

بندکشی شیبدار بیشتر در آجرکاری مورد استفاده قرار می‌گیرد. به ویژه برای تکمیل بندهای افقی؛ چون بندکشی شیبدار بخاطر ماهیتی که دارد نمی‌گذارد آب باران لابه لای بندها جمع شود.

بندکشی گود (Recessed pointing)

 

بندکشی گود

همانطور که در تصویر مشاهید می‌کنید ظاهر و سطحِ بندکشی گود عمودی است و به وسیله یک ابزار مناسب به درون پلان دیوار فشرده می‌شود.

به طورکلی بندکشی گود توصیه نمی‌شود ولی ممکن است برای نما آجرهایی با بافت مناسب و ملات با کیفیت استفاده شود.

بندکشی محدبی (keyed or Grooved or Rubbed pointing)

 

بندکشی محدبی

در بندکشی محدبی، اول از همه بندهای فرورفته چه افقی و چه عمودی با ملات پر می شوند و تا وقتی که ملات تر است شکاف نیم‌دایره‌ای با قلم بندکشی شکل داده می‌شود. این نوع بندکشی بخاطر اینکه مثل شکاف نیمدایره‌ای با ابزار استیل با سایش بین محل بندها شکل داده می‌شود به بندکشی سایشی نیز معروف است. بندکشی محدبی جذابیت ظاهری به بنا می‌دهد و برای کارهای ارزشمند توصیه می‌شود؛ به خصوص برای بندهای عمودی دیوار.

بندکشی برجسته (Tuck pointing)

 

بندکشی برجسته

این نوع بندکشی بر روی بناهای قدیمی و جدید اجرا می‌شود. ملات باید بین بندهای فرو رفته ریخته شود و تا زمانی که ملات تر است باید یک شکاف یا شیار باریک به عرض 5 میلیمتر و عمق 3 میلیمتر درست در مرکز بندها ایجاد شود سپس این شیار با استفاده از بطانه آهکی پر می‌شود. بندکشی برجسته ظاهر زیبا و جذابی را به همراه می‌آورد ولی  قسمت ماهیچه‌ای و برجسته آن دوام زیادی ندارد به همین خاطر بندکشی برجسته برای بناهای قدیمی توصیه می‌شود.

بندکشی شیاردار V شکل (V- grooved pointing)

 

بندکشی شیاردار v شکل

در این نوع بندکشی‌ با ایجاد یک طرح v شکل در نمای بیرونی سطح دیوار ایجاد می‌شود.

بندکشی لبه دار ( Beaded pointing)

 

بندکشی لبه دار

در این نوع بندکشی نخست با ملات بندهای فرورفته پر می شود و سپس با استفاده از یک میله استیل یا فلزی در وسط بند دیوار یک لبه مقعری شکل درست می شود.

جمع بندی

عملیات بندکشی ساختمان از مصالح بکار رفته در بنا در مقابل تاثیرات آب و هوایی نظیر آب باران، رطوبت، گرما و سرما محافظت می‌کند و به طور کلی ظاهر زیبایی و جذابی را به بنا هدیه می‌دهد. عملیات بندکشی بیشتر برای دیوارهای سنگی و آجری که در معرض هوای آزاد هستند مورد استفاده قرار می‌گیرد. بندکشی برای مناطق و اقلیم‌هایی که شدت بارش باران زیاد است توصیه نمی شود.

هیچ نظری برای این بلاگ ثبت نشده!

اولین نظر را شما ثبت کنید.
شما هم می‌توانید در مورد این مقاله نظر بدهید.

برای ثبت نظر، لازم است ابتدا وارد حساب کاربری خود شوید.

ورود / ثبت نام

لطفا پیش از ارسال نظر، خلاصه قوانین زیر را مطالعه کنید:

- فارسی بنویسید و از کیبورد فارسی استفاده کنید. بهتر است از فضای خالی (Space) بیش‌از‌حدِ معمول، شکلک یا ایموجی استفاده نکنید و از کشیدن حروف یا کلمات با صفحه‌کلید بپرهیزید.

- نظر شما قبل از نمایش در وبلاگ توسط تیم محتواگذاری بررسی شده و پس از تایید در بخش نظرات وبلاگ نمایش داده می شود.

به کاربران و سایر اشخاص احترام بگذارید. پیام‌هایی که شامل محتوای توهین‌آمیز و کلمات نامناسب باشند، حذف می‌شوند.

- از ارسال لینک‌های سایت‌های دیگر و ارایه‌ی اطلاعات شخصی خودتان مثل شماره تماس، ایمیل و آی‌دی شبکه‌های اجتماعی پرهیز کنید.

با توجه به ساختار بخش نظرات، از پرسیدن سوال یا درخواست راهنمایی در این بخش خودداری کرده و سوالات خود را در بخش «پرسش و پاسخ» مطرح کنید.

- هرگونه نقد و نظر در خصوص سایت، خدمات و درخواست ها را با ایمیل info@greenmelk.com یا با شماره‌ی 34108 - 031 در میان بگذارید و از نوشتن آن‌ها در بخش نظرات خودداری کنید.